Quan sát nhà sư, người thanh niên chỉ thấy sắc
mặt ông yên bình, thanh thản đến lạ, hình như những nóng bức ghê người
kia không hề làm ông khó chịu chút nào.
Thấy nhà sư có vẻ thoát tục lạ thường, anh thanh niên kính trọng lắm, mở lời:
- Thưa thầy, con trông thầy thật lạ, dường như thầy đã đắc đạo, giải thoát được khỏi những đau khổ bình thường của thế gian vậy.
Nhà sư nhìn chàng trai nói:
- Không phải bần tăng đã đắc đạo, mà bần tăng đã bỏ được đạo.
- Bỏ đạo? - Người thanh niên sửng sốt.
- Đúng vậy! Một con thuyền chở thí chủ qua dòng
sông lớn, qua sông rồi, thí chủ nên bỏ con thuyền mà đi tiếp hay nên
vác con thuyền theo mình để tỏ lòng biết ơn?
- Dạ, tất nhiên con phải bỏ thuyền.
- Đạo cũng giống như con thuyền kia vậy. Là công cụ đưa ta đi tìm chân lý. Thấy được chân lý rồi thì phải bỏ hết công cụ đi.
Người thanh niên thấy lời nhà sư có vẻ như không đúng, tuy nhiên anh chưa biết phản bác thế nào.
Nhìn vẻ mặt của người thanh niên, nhà sư hiểu ý, ông nói:
- Đức Phật Thích-ca Mâu-ni đã nói: “Ta không
cần mọi người tán dương ta, mà chỉ muốn mọi người thực hành giáo pháp
của ta”. Lòng từ bi của đức Phật bao la, Ngài đâu cần chúng sinh ghi nhớ
công ơn của Ngài, mà chỉ mong chúng sinh thực hành giáo pháp tự vượt
qua cái khổ của đời người. Giáo pháp của nhà Phật vốn đều quy về một chữ
không. Không ác, không thiện, không ma, không Phật.
Anh thanh niên giật bắn người:
- Thầy bảo sao!
Rồi anh lẩm bẩm từng lời mà nhà sư vừa nói:
- Không ác, không thiện, không ma, không Phật!
Thấy thái độ của chàng thanh niên như vậy, nhà sư hỏi:
- Theo thí chủ, ác là gì ?
Bị hỏi bất ngờ, anh thanh niên hơi lúng túng, ấp úng nói:
- Theo con... theo con... ác là làm những việc
trái với đạo lý như đánh, giết người … ừm... ừm... nói chung theo con ác
là làm hại người khác để lợi mình, hoặc để cho mình được vui thích.
- Ác không chỉ có vậy, nhưng thí chủ hiểu như vậy cũng không sai, vậy theo thí chủ, nguyên nhân tội ác từ đâu ra?
- Dạ con không biết ạ!
- Ác do tham, sân, si mà ra. Tất cả vốn tự tâm
mình cả, nếu tâm không thì không có ác! Bây giờ thí chủ có thể cho bần
tăng biết, thiện là gì không?
- Theo con, thiện là lòng tốt của con người,
làm thiện là làm việc tốt cho người khác, đôi khi có thể vì người khác
mà quên đi bản thân mình.
- Thiện cũng không chỉ là vậy, tuy nhiên nghĩ như vậy cũng đúng. Theo thí chủ thiện từ đâu sinh ra?
- Như giải thích của thầy khi nãy, thì thiện cũng do tâm sinh chăng?
- Đúng vậy, thiện cũng từ tâm ra. Chúng ta nhìn
vào ác để thấy thiện, nhìn vào thiện để thấy ác. Tự nhiên vốn không có
ác, không có thiện. Ma và Phật cũng vậy. Tất cả đều do tâm động mà sinh.
Để dễ hiểu hơn, ta hỏi thí chủ một câu: “Khi cầm một vật lên, dù vật đó
to hay nhỏ, thí chủ sẽ nặng người thêm hay nhẹ đi ?”
- Dù vật đó như thế nào thì người con cũng sẽ nặng thêm.
- Tâm con người cũng vậy, càng động thêm càng
tăng phiền não. Vì vậy con người không nên mang gánh nặng quàng vào
mình, mà nên học cách bỏ đi mới là sáng suốt.
Nói xong nhà sư kết luận:
- Chúng sinh thường mong muốn cao xa, tự gây
khổ cho mình. Đâu biết “tánh tự nhiên vốn tự thanh tịnh, tánh tự nhiên
vốn chẳng sinh diệt, tánh tự nhiên vốn nó đầy đủ, tánh tự nhiên vốn
không lay động, tánh tự nhiên thường sinh muôn pháp”.
Giáo lý của nhà Phật phải từ từ mới hiểu, lại
từng bước mà lên, không thể một sớm một chiều là thông. Bần tăng và thí
chủ đã có duyên mà cùng luận bàn câu chuyện, bây giờ cũng là lúc bần
tăng phải đi. Mong thí chủ suy ngẫm đôi điều, biết đâu sẽ được lợi ích
gì chăng?
Nói rồi nhà sư từ biệt ra đi, bỏ lại sau lưng
người thanh niên vẫn còn đang thẫn thờ với câu hỏi lớn trong đầu: “Mục
đích chân thực của đời người, rốt cuộc là tìm kiếm hay bỏ đi đây?”.
* Chỗ tôi mở ngoặc kép, viết nghiêng là lời
của lục tổ Huệ Năng. Tôi viết là nên bỏ đi mới sáng suốt, nhưng khi đã
hiểu ra thì bỏ đi có nghĩa là nhận lại bao la vô cùng. Các bạn thử tưởng
tượng một căn phòng chứa rất nhiều đồ đạc to và vướng, ánh sáng của đèn
điện không chiếu được khắp mọi nơi, khi chúng ta bỏ hết đồ đi thì khắp
phòng chỉ toàn là ánh sáng. Bỏ ở đây là bỏ gánh nặng, u mê và phiền
muộn, để trí tuệ tỏa sáng. Chúng ta cần có cái thang để leo lên mắc bóng
điện, nhưng mắc xong rồi mà ta không bỏ thang đi thì cái thang sẽ là
vật cản trở, gây vướng víu. Truyện này người hiểu được thì cực dễ, còn
đã không hiểu thì cực khó. Có lẽ truyện chỉ dành cho người có duyên!
BBT WebSite
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét